Męska „menopauza” - fakt czy mit?

Ocena:

0/5 | 0 głosów

O menopauzie słyszała z pewnością większość dorosłego społeczeństwa. Z mężczyznami jest trochę inaczej, choć w mediach nie tak rzadko można natknąć się na słowo "andropauza", które ma odnosić się do problemów dojrzałych panów - na wzór tych, których doświadczają panie. Co ciekawe, w świecie medycznym nie ma konsensusu, że istnieje męską menopauza...

Rys. Krzysztof "Rosa" Rosiecki

Źródło: PAP MediaRoom

Po przekroczeniu pewnego wieku w organizmie kobiety produkcja hormonów płciowych dramatycznie maleje w relatywnie krótkim czasie. U mężczyzn, w przebiegu starzenia się organizmu, produkcja typowych dla płci hormonów także spada, ale dzieje się to powoli. Po ukończeniu 40. roku życia można spodziewać się spadku stężenia testosteronu o ok. 1 proc. rocznie.

Niektórzy, wchodzący już w późniejszy wiek mężczyźni, zaczynają jednak doświadczać różnego typu kłopotliwych objawów. Może pojawić się zmniejszone libido, zaburzenia erekcji i rzadsze erekcje spontaniczne, nietypowe, nieprzyjemne odczucia w okolicy sutków, problemy z płodnością, zmniejszanie się wzrostu, spadek gęstości kości i podatność na ich złamania, a także napady gorąca i nienaturalne pocenie się. Może też mieć miejsce zmniejszenie się poziomu energii i motywacji do działania, spadek pewności siebie, pogorszenie nastroju czy koncentracji. Specjaliści wymieniają także senność lub zaburzenia snu, łagodną anemię, spadek masy mięśniowej i ich siły, wzrost ilości tkanki tłuszczowej. Czasami niektóre z tych problemów mogą pojawić się już pod koniec 40. lub na początku 50. roku życia. Zespół tego typu problemów nazywany bywa męską menopauzą lub andropauzą. 

 

Andropauza. To skomplikowane

Jednak sprawa jest złożona i cały czas badana. Zaburzenia hormonalne, które mogą być jedną z głównych przyczyn przedstawionych problemów, bywają oczywiście realne, jednak większość mężczyzn, nawet w późnym wieku, nadal ma poziom testosteronu w normie, a tylko od 10 do 25 proc. ma go zbyt mało. Co więcej, wielu mężczyzn ze stężeniem testosteronu uważanym za zbyt niskie nie odczuwa żadnych specyficznych objawów. 

A sytuację komplikować może to, że symptomy charakterystyczne dla spadku stężenia męskich hormonów płciowych, mogą być także wywołane przez inne przyczyny, np. przez różne skutki późnego wieku, otyłość czy niektóre leki.

Nie wszyscy eksperci zgadzają się więc, że samo pojęcie: "andropauza" jest słuszne. Na przykład, na stronie National Health Service (NHS) można przeczytać, że „.męska menopauza’ (czasami nazywana andropauzą) to niepotrzebna nazwa czasami używana przez media. Określenie to wprowadza w błąd, ponieważ sugeruje, że objawy wynikają z nagłego spadku poziomu testosteronu w średnim wieku, podobnie, jak ma to miejsce w przypadku kobiecej menopauzy. To nie jest prawda”. Autorzy tego stwierdzenia wyjaśniają, że ponieważ poziom testosteronu u mężczyzn spada wolno i stopniowo, jest mało prawdopodobne, aby spadek ten, sam w sobie powodował opisane problemy. Niedobór testosteronu - piszą dalej specjaliści - który pojawia się w późnym okresie życia, znany jako późny hipogonadyzm, może w niektórych przypadkach powodować tego rodzaju przykre objawy, jednak nierzadko odczuwane symptomy mają niewiele wspólnego z hormonami. 

 

Styl życia i psychika

Jak zwracają uwagę eksperci, przyczyna może leżeć choćby w czynnikach związanych z trybem życia i psychiką. Na przykład zaburzenia erekcji czy spadek libido mogą wynikać ze stresu, depresji, nerwicy czy nawet niskiej samooceny. Mogą też być skutkiem np. palenia, czy chorób serca.

Zaburzenia psychologiczne mogą być powiązane z sytuacją życiową - kłopotami w pracy, trudnościami finansowymi czy sprawami rodzinnymi. Mało tego, jak przypominają autorzy opracowania, działać też może niedobór snu, zła dieta, brak ruchu, konsumpcja alkoholu. 

Eksperci przyznają, że czasami może dojść do znacznego zaburzenia produkcji testosteronu, np. w przebiegu cukrzycy czy otyłości i wtedy mogą pojawić się symptomy tzw. męskiej menopauzy. Jednak, podkreślają fachowcy z NHS, nie zdarza się to często i nie jest to normalna składowa zdrowego starzenia się męskiego organizmu. 


Wymyślona choroba?

Podobnym tropem podążają autorzy opracowania opublikowanego niedawno na łamach periodyku „Frontiers in Endocrinology”. Mowa w nim nawet o „wymyślonej chorobie”. Stwierdzają, że stosowanie hormonalnych terapii zastępczych jest podatne na myślenie życzeniowe powiązane z marzeniami odmładzaniu ciała, a także na marketing takich terapii. 

Jednocześnie twierdzą, że „brakuje przekonujących dowodów na bezpieczeństwo stosowania leczenia testosteronem mężczyzn bez patologicznego hipogonadyzmu”. Zwracają uwagę m.in. na badania wskazujące na pewne dodatkowe, choć niewielkie, ryzyko raka prostaty. Inne potencjalne skutki uboczne dotyczą układu krążenia i możliwości uzależnienia się organizmu od zewnętrznie podawanego hormonu.

 

Nie bagatelizować niepokojących objawów

Naturalnie, w razie niepokojących symptomów zajmujący się tematem eksperci radzą udać się do lekarza, który przeprowadzi odpowiedni wywiad z pacjentem uwzględniający nie tylko jego stan zdrowia, ale także jego szeroko pojętą sytuację życiową. W razie potrzeby zleci też odpowiednie badania czy konsultację w gabinecie specjalisty.

W niektórych przypadkach, jeśli nie będzie przeciwwskazań, lekarz może zaproponować hormonalną terapię zastępczą, informując pacjenta o dostępnych metodach podawania hormonu (iniekcje lub nakładany na skórę żel) oraz o potencjalnym ryzyku i potrzebie prowadzenia regularnych testów sprawdzających. 

Warto jednak zauważyć, że po wpisaniu do wyszukiwarki „Google Scholar” hasła „andropauza”, otrzymamy szereg linków prowadzących do artykułów naukowych na jej temat, ale większość z nich dotyczy… nauk społecznych, a nie medycyny. A ponieważ seksuolodzy oceniają, że problemy z libido i erekcją u panów po 50-tce (powszechnie wiązane z andropauzą) źródło mają nader często w układzie krążenia i problemach psychicznych, w pierwszej kolejności warto zająć się tymi aspektami męskiego dojrzewania.

 

Źródła:
Poświęcona andropauzie witryna Mayo Clinic
Poświęcona andropauzie witryna NHS
Praca naukowa na temat andropauzy (magazyn „Przegląd Menopauzalny”)
Praca naukowa na temat andropauzy (magazyn „Frontiers in Endocrinology”)

Źródło informacji: Serwis Zdrowie

Źródło: PAP MediaRoom

INNE ARTYKUŁY Z TEGO DZIAŁU
Ptaki poprawią ci nastrój

2023-02-03

Ptaki poprawią ci nastrój

Istnieją badania dowodzące korzystnego wpływu obserwacji ptaków i aktywności z nimi związanych na poprawę samopoczucia, nastroju i ustępowanie lęku. Jeśli masz gorszy dzień może warto wyjść na spacer i poszukać ptaków? Interwencje oparte na kontakcie z naturą są jedną z nowatorskich metod oddziaływania na zdrowie psychiczne. Ukazuje się coraz więcej badań na temat pozytywnego wpływu natury na odbudowę psychiczną i samopoczucie, które z kolei wiążą się z satysfakcją z życia.
Problemy mieszkaniowe jedną z największych bolączek Polaków

2023-02-01

Problemy mieszkaniowe jedną z największych bolączek Polaków

Kwestię braku mieszkań miały rozwiązać mieszkania komunalne i należące do towarzystw budownictwa społecznego (TBS-ów), ale ich udział w ogólnej liczbie nowo oddawanych lokali jest wręcz marginalny. Do tej pory nie powstała też ani jedna społeczna agencja najmu odpowiadająca na potrzeby osób z tzw. luki czynszowej. – Rozwój budownictwa społecznego hamuje m.in. ciągłe obniżanie dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego. To one są w Polsce konstytucyjnie odpowiedzialne za tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. W sytuacji, kiedy ich wpływy własne są coraz niższe ze względu na zmiany podatkowe, gminy tracą swoją autonomię w wyborze celów inwestycyjnych i niestety mieszkalnictwo społeczne na tym traci – mówi Alina Muzioł-Węcławowicz z Instytutu Rozwoju Miast i Regionów.
Wady postawy i efekt domina

2023-02-01

Wady postawy i efekt domina

Z wadami postawy jest tak, że jak pojawia się jeden problem, to pociąga za sobą kolejny. Paradoksalny efekt? Często to... ortodonci kierują dzieci do fizjoterapeutów, bo podejrzewają, że wada zgryzu bierze się z jakiegoś problemu niżej w sylwetce ciała. Wady postawy może mieć ma aż 90 proc. dzieci. Ministerstwo Zdrowia chce pilotażu badań stóp. Tylko czy to wystarczy?
Ferie zimowe 2023: wzmożony ruch na drogach i więcej patroli policji

2023-01-31

Ferie zimowe 2023: wzmożony ruch na drogach i więcej patroli policji

Tegoroczne ferie już się rozpoczęły, a niektórzy rodzice z dziećmi wyjechali wypocząć, inni czekają na termin dla swojego województwa. Okres od 16 stycznia do 26 lutego w tym roku będzie szczególny dla polskich kierowców, głównie za sprawą wzmożonego ruchu na drogach oraz liczniejszych kontroli policji i na płatnych odcinkach autostrad.  Nie martwcie się, Yanosik będzie Was wspierał i tym razem! Sprawdźcie, co możemy dla Was zrobić!
„Jazz po polsku – Warsaw live sessions”

2023-01-31

„Jazz po polsku – Warsaw live sessions”

W ramach „Jazz po polsku – Warsaw Live Sessions” odbędzie się 50 autorskich występów czołówki polskiej sceny jazzowej. W ramach projektu zagrają m.in. Dominik Wania Quartet, Paweł Kaczmarzyk Trio, Piotr Damasiewicz Into The Roots, Mateusz Gawęda Trio. Gościem specjalnym będzie legendarny amerykański gitarzysta, Mike Stern. Koncerty odbędą się w warszawskim klubie Jassmine.
Brexit zmienił polsko-brytyjski handel

2023-01-30

Brexit zmienił polsko-brytyjski handel

Kontrole celne, procedury na granicach, nowe obowiązki związane z dokumentacją przewozową i deklaracjami pochodzenia produktów – to rzeczywistość, w której polscy eksporterzy i przewoźnicy funkcjonują od momentu wyjścia Wielkiej Brytanii z UE. Widać to w wynikach dwustronnej wymiany handlowej, chociaż wciąż producenci z niektórych branż, np. z sektora spożywczego, umacniają swoją pozycję na brytyjskim rynku. W kolejnych latach będą wprowadzane jednak dalsze obostrzenia, które mogą wpływać na eksport i import.
Mandaty z fotoradarów – będą zmiany?

2023-01-30

Mandaty z fotoradarów – będą zmiany?

Wszyscy kierowcy drżą na widok fotoradaru lub odcinkowego pomiaru prędkości na trasie. Każdy, w obawie przed mandatem za przekroczenie prędkości, zwalnia. Niekiedy nawet o 10-15 km/h poniżej limitu na kontrolowanym odcinku. Dlaczego kierowcy tak robią? Czy będą zmiany w karaniu mandatami przez fotoradary? Sprawdźcie!
Miasta, które dbają o zdrowie mieszkańców

2023-01-29

Miasta, które dbają o zdrowie mieszkańców

Władze Opola wydały najwięcej na zdrowie w przeliczeniu na mieszkańca, za nim uplasował się Chorzów. Białystok najlepiej dba o edukację mieszkańców, Sopot o środowisko naturalne, a w Warszawie żyje się ogólnie najzdrowiej, mimo że nie stanęło na podium w żadnej z badanych kategorii. Jest nowy Indeks Miast Zdrowia, w którym porównano ich 66 – tych na prawach powiatu. "Sprawdziliśmy, które z 66 miast na prawach powiatu zapewniają najlepsze warunki do życia. Obszar programów zdrowotnych był jednym z ośmiu, które braliśmy pod uwagę. Łącznie przeanalizowaliśmy ponad 60 wskaźników na 8 różnych obszarach: zdrowie, ludność - pokolenia, tu widać ryzyka zgonu z rożnych przyczyn, usługi komunalne i społeczne, edukacja, mieszkalnictwo, środowisko, infrastruktura i przestrzeń – tłumaczy Agnieszka Chłoń Dominczak, prof. SGH, prorektorka ds. nauki Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. – Tworząc Indeks Zdrowych Miast, zadaliśmy sobie pytania: co oznacza termin zdrowe miasto, jakie są główne obszary, w których miasta mogą i podejmują działania, aby poprawić jakość życia, a zarazem zdrowia mieszkańców. Te analizy pozwoliły nam ocenić, które miasta w Polsce oferują mieszkańcom najszerszy dostęp do programów zdrowotnych" – dodaje ekspertka.
Ferie w mieście. Niestandardowe pomysły na uatrakcyjnienie dzieciom czasu

2023-01-28

Ferie w mieście. Niestandardowe pomysły na uatrakcyjnienie dzieciom czasu

W pierwszych województwach w Polsce rozpoczęły się już zimowe ferie. Niestety wiele dzieci nie będzie miało szansy, aby wyjechać na wypoczynek w tym czasie, dlatego rodzice szukają pomysłów jak zorganizować pociechom ciekawie czas. Oto kilka inspiracji, którymi możemy miło zaskoczyć dzieci przygotowując dla nich dodatkowe atrakcje podczas ferii w mieście.
Problem mobbingu w Polsce wciąż narasta

2023-01-27

Problem mobbingu w Polsce wciąż narasta

Z ubiegłorocznych badań UCE Research i platformy ePsycholodzy.pl wynika, że 40 proc. pracowników zetknęło się z sytuacją o charakterze mobbingowym w poprzedzającym badanie półroczu. Choć to mniej niż odsetek osób wskazujących na brak takich form przemocy w miejscu pracy, to jednak wielu pracowników nie potrafi odróżnić, co można określić jako mobbing, a co nie. Problem w polskich firmach wciąż narasta i może mieć poważne konsekwencje. Tym bardziej że osoby mobbingujące często pozostają bezkarne.